در گاتها اهریمن نقطه مقابل اهورا مزدا نیست!

از چیزی که در گاتها هیچ صحبت آن نیست آن منازعات هرمزد و اهریمن است از این جنگ وستیز دانمی که مایه ی آنهمه مباحثات گردید و در سر آن اشتباهات بزرگ برخاست روح زرتشت هیچ خبری از آن ندارد در سراسر گاتها اهورا مزدا یگانه آفریدگار جهان مادی و مینوی است و سر چشمه ی همه ی نیکیها و خوبی ها ست در مقابل او آفریدگار یا فاعل شری وجود ندارد انگره مینو یا خرد خبیث که بعد ها به مرور ایام اهریمن گردید و زشتیهای جهانی از اوست در مقابل اهورا مزدا نیست بلکه در مقابل سپنتا مینوست که خرد مقدس است جهان مادی آمیخته است از بدی وخوبی، سیاهی در مقابل سپیدی، تاریکی در مقابل روشنایی.

 سپنتا مینو یا خرد مقدس یک قوه ی نیکی است که، از آن اهورا مزداست و در واقع این زد و خورد ها بین دو قوه شر و نیک است در هر جای گاتها که صحبت از انگره مینو شده است آن را در مقابل سپنتا مینو می بینیم نه در مقابل اهورا مزدا چنانکه در یسنای 45 قطعه ی دوم گوید:( من میخواهم سخن بدارم از آن دو گوهری که در آغاز زندگانی وجود داشتند، از آن دو، آن گوهر پاک چنین گفت به گوهر پلید: از ما دو نه منش نه آموزش نه خرد ونه کیش نه گفتار ونه کردار نه دین نه روان با هم در سازش نیست) 

 از آنکه سپنتا مینو قوه اهورا مزداست و نه خود او به خوبی و به طور واضح از یسنا 33-12 و یسنا 43-2 و یسنا 51-7 و یسنا 44-7 بر میآید مثلا" در یسنا 33 قطعه 12 زرتشت بخشایش و رحمت اهورا مزدا را بتوسط سپنتا مینو و فرشتگانش درخواست نموده، گوید( ای اهورا مزدا خود را به من نمایان ساز به دستیاری آرمتی تواناییم بخش. به توسط اشا از پاداش نیک بهره مندم ساز. به دستیاری وهومنا توانایم کن) و گذشته از این در هر شش قطعه یسنای 47 صریح و آشکار از سپنتا مینو سخن رفته است و نیز باید بگوییم که صفات زشت دیگری نیز غیر از انگره مینو وجود دارد که در مقابل سایر صفات اهورا مزدا هستند .

مثلا" آرمیتی که بمعنی محبت و بردباری و فروتنی است ویکی از صفات اهورا مزدا می باشد در مقابلش صفت زشتی چون " ترَماتی " (ترمنش) وجود دارد که به معنی خیره سری و خود ستایی است و در مقابل وهومنا که به معنی پاک منشی و نیک سرشتی است " آکم مانو " ( آک منش ) که بمعنی زشت نهاد و بد منش می باشد موجود است این هردو لغت در یسنا 33- 4 آمده است.

 برگرفته: { ازنسک اوستا نوشته ی استاد گرانقدر ابراهیم پور داوود }