.یزدان خشنود باد

بدون مقدمه:

در این پست بر آنم که به یاری دوستان به مسئله جبر و اختیار  بپردازیم:

ابتدا برای شروع بحث پرسشی کلیدی را بیان می کنم:

 آیا خداوند از همه چیز آگاه است؟

در گاتها 29-4  بیان میدارد:

مزدا سخن بهتر بیاد دارد که پیش از این چه ورزیدند دیوها و مردم و همچنین پس از این چه خواند ورزید...

در 31-13 بیان می دارد:

اهورا مزدا از هر کار آشکار و نهان مردم آگاه است و گناهان کوچک و بزرگ همه را با دیدگلن روشن بین خود می بیند...

از دیدگاه اسلام نیز به همین صورت است همان طور که در سوره توبه آیه 16 در واپسین سطر می گوید خداوند از تمام کردار شما آگاه است.

پس نتیجه ای که می گیریم اینست که خداوند به اموری که در جهان انجام می پذیرد آگاه است.

پرسش دوم و پیکره بحث: حال آیا خداوندی که از تمام امور اگاهی دارد خود در کارجهان دخالت می کند یا نه؟

گاه می اندیشم :

خداوند جهان را آفرید و سپس  انسان را خلق کرد و قوه تفکر و اختیار به او داد. و اینجاست که  دیگر خود در امور جهان دخالت نمی کند. همان طور که در باور زرتشتی هنگامی که انگره مینو به کمک پیروانش قصد تخریب جهان را کردند اهورا مزدا به امشاسپندان دستور داد که به پیکار انگره مینو شتابند و جهان را از گزند باز دارند و خود دخالتی در آن نمی کند. و حال اگر خداوند در کار جهان دخالت کند پس قوه تفکر و اختیار انسان به چه دردش می خورد. خدایی که می داند که من در روز ازل چگونه متولد شده و در پایان چگونه خواهم مرد اگر در کارها ی من دخالت کند که دیگر قوه اختیاری در من وجود ندارد. گاتها از دو نیروی خیر وشر در وجود انسان سخن می گوید. واین دو نیرو هستند که می خواهند انسان را به دو را متفاوت یکی خوبی و دیگری بدی بکشاند حال اگر خداوند در اینجا دخالت کرده و نیروی بدی را مهار کند که جهان سراسر خوبی بود نه همچون این جهان که مخلوط خوبی و بدیست قرآن بیان می دارد:

خداوند هر که را بخواهد هدایت می کند و هر کس را بخواهد به گمراهی می کشاند ( فاطر آیه 8 )

خب اگر خداوند هرکس را دلش بخواهد هدایت می کند و هر کس را نخواهد نمی کند دیگر نقش انسان در جهان چیست؟ در این صورت انسان فقط نقش بازیچه را خواهد داشت .

و نیز در جای دیگر بیان می دارد که خداوند به انسان عقل و اختیار داد تا خود نیک از بد را تشخیص دهد. من آخر نفهمیدم خداوند انسان را اختیار داده یا اینکه خود راه انسان را انتخاب می کند.؟؟؟؟؟؟!!!!!.

اگر خداوند در کار جهان دخالت نمی کند پس چرا ما این همه به در گاه او دعا می کنیم تا گره از کار ما بگشاید. و اگر به گفته اسلام خداوند هر که را بخواهد نیک کردار و هرکه را بخواهد بد کردار میکند پس تکلیف روز قیامت و آخرت چیست ؟ پس حساب رسی به اعمال چه معنی دارد اصلا" خدایی که از هر لحظه ی من آگاه است چرا می خواهد حساب من رسیدگی کند او که می داند که سرانجام من چگونه است. با این کار چه چیزی را می خواهد نشان دهد ؟

آیا می خواهد قدرتش را به ما نشان دهد؟ یا می خواهد برتریش را به رخ ما بکشد؟ اینجاست که دوباره می گویم نه! این از ذات پاک خداوند به دور است پس باز به اندیشه خود باز می گردم و می گویم خداوند در کار دنیا دخالت نمی کند این من هستم که باید تلاش کنم و تفکر کنم تا در چرخه ی طبیعی زندگی پیروز باشم و می گویم کس نخارد بشت من جز ناخن انگشت من.

یزدان خشنود باد.

در مناظره هایی که میان دوستان پیش آمد. مسئله ای در نظرم گنگ آمد و آن این است:

" اهورا مزدا بندگان خود را عذاب نمی دهد "  امید دارم که با عنوان نظر خود در اینجا ویاری دیگر دوستان بتوانیم از این مسئله نیز پرده برداریم.

اهورا مزدا سراسر مهربانیست: این بدان معنی نیست که اگر انسان کار خطایی انجام دهد خداوند پادافره او را نخواهد داد. بدیهیست که کار نیک پاداش نیک و کار بد عذاب خود را دارد ولی چرا خداوند در آیین زرتشت سراسر مهربانی خوانده می شود ؟

یک دلیل آن اعتقادات زرتشتیست که سرچشمه های تمام خوبی ها را اهورا مزدا می داند و بیان میدارد که بدی های آفرینش از آن اهورامزدا نیست . حال آنکه در ادیان سامی خالق تمام خوبی ها و بدی ها خداوند است و این یک دلیل آن است که اهورا مزدا مهربان تر است ( زیرا بدی را برای انسان نیافرید.)

دلیل دوم آزمایش است:

 در ادیان سامی خداوند انسان را به سختی و پستی میکشاند تا آن ها را آزمایش کند و مردم بر این اعتقادند که انسان در سختی ها بیشتر به یاد خدا می افتد در تفسیر سوره لقمان نوشته قرائتی آمده است که در قرآن چهار مرتبه صبر و شکر در کنار هم می آید وشاید رمز این باشد که مسائلی که در اطراف انسان می گذرد، یا طبق مراد است که جای شکر دارد و یا خلاف میل انسان است که جای صبر دارد. پس انسان دائما" باید یا در حال صبر باشد یا در حال شکر و گرنه در حال کفران وغفلت خواهد بود.

  ولی در آیین زرتشت خداوند انسان را عذاب نمی دهد تا آن ها را آزمایش کند یا از میزان اخلاص آنها آگاه شود. و مردم بر این باورند که در شادی ها نیز خداوند را سپاس گویند و با سختیها مبارزه کنند و از خداوند یاری جویند. و همین عذاب ندادن انسان خود دلیل دیگر برای مهربانتر بودن اهورا مزدا می باشد.

شاد و پیروز باشید.